Mijn visie op voortgezet onderwijs Kerkrade

Beste mensen,

Nu er binnen en ook buiten Kerkrade hardop al vele mensen hebben gesproken over de voorgenomen fusie van het Landgraafse Eijkhagencollege en College Rolduc Kerkrade - die is gelanceerd door de Stichting Voortgezet Onderwijs Parkstad Limburg - wens ook ik hier mijn mening over zowel de ontwikkeling als ook verschillende reacties te geven. Dit vooral omdat ook ik het gymnasium op Rolduc heb gevolgd en afgerond en reeds in mijn tijd de nodige bedenkingen waren over de ontwikkeling van het voortgezet onderwijs in Kerkrade. Deze mening is op persoonlijke titel en draagt dus ook geen goedkeuring of ondersteuning van GroenLinks.

Ten eerste is de afbreuk van het Kerkraadse voortgezet onderwijs niet iets nieuws door de vooraangekondigde fusie. Sedert mijn eigen kinder- en middelbare schooltijd hebben zich in Kerkrade opeenvolgende fusies en samenvoegingen voltrokken die hebben geresulteerd in nog één Kerkraadse instelling voor voortgezet onderwijs, namelijk College Rolduc Kerkrade. Had Kerkrade vroeger liefst 3 VWO onderwijsinstellingen - te weten Sancta Maria College, Sint-Antonius Doctor College en Katholiek Gymnasium Rolduc - straks is er wellicht helemaal geen VWO bovenbouw meer in Kerkrade.

Demografische ontwikkelingen - met name bevolingskrimp en vergrijzing - worden aangekaart als de redenen tot de afbreuk van het voortgezet onderwijs in Kerkrade. Ik wens dit echter niet als enige en wellicht ook niet als belangrijkste redenen te zien.

Ik denk dat alles te maken heeft met vraag en aanbod. Als commercieel persoon ben ik van mening dat, met name door het wegnemen van verschillend aanbod, op den duur heeft geleid tot verdere afslanking van het Kerkraads voortgezet onderwijs. Al reeds door het wegnemen van de bovenbouw VWO in Kerkrade-West (door de fusie Sancta Maria College en College Rolduc) en vervolgens het verhuizen van het gehele VWO naar de locaties Richerstraat/Rolduc is het vooral aan die westelijke kant van Kerkrade steeds aantrekkelijker geworden om VWO-scholieren naar Heerlen te laten gaan.

Momenteel kennen we dus in Kerkrade nog slechts één instelling voor voortgezet onderwijs en zijn de verschillende onderwijslagen zelfs allemaal op een verschillende locatie neergezet. VMBO op de Campus, HAVO aan de Richerstraat en VWO op Rolduc. Een schande voor de integratie van verschillende lagen van de bevolking en ook weer een afbreuk van het aanbod ten opzichte van vroeger alwaar er voortgezet onderwijsinstellingen waren met diverse onderwijslagen op eenzelfde locatie. Iets wat met name de buurgemeentelijke voortgezet onderwijsinstellingen wel bieden. Grotius College, Bernardinuscolllege en zelfs fusiepartner Eijkhagencollege kennen meerlaags onderwijs op eenzelfde locatie.

In Kerkrade valt weinig te kiezen aan voortgezet onderwijs. Er is immers slechts één aanbieder - momenteel nog van alle onderwijslagen - en deze aanbieder heeft de onderwijslagen ook nog eens afgezonderd per locatie.

Bepaalde mensen maken zich er nu wel heel makkelijk vanaf om een ontwikkeling die al jaren gaande is zeer vlug en eenduidig af te schuiven op het huidige beslissende bestuur. Was voorheen niet het bestuur van Onderwijsstichting Bernardinus (OSB) al verantwoordelijk voor een deel van de ontwikkelingen die geleid hebben tot de steeds verdere afbreuk van het voortgezet onderwijs in Kerkrade? En waarom hebben burgers en andere belangenorganisaties niet in een veel eerder stadium - wellicht al menig jaar geleden - zulk een groots tegenoffensief gehouden? Het enige offensief dat ik me kan herinneren is inderdaad bij de fusie van Sancta Maria College met College Rolduc aangezien toen de echte consequenties voor het aanbod duidelijk werd: minder locaties met minder onderwijslagen.

Mijn opinie om het tij te keren is als volgt: de gemeente Kerkrade kan vanuit de registers en de verschillende demografische ramingen nagaan hoeveel schoolgaande jeugd er in totaliteit overblijft de komende jaren. Verder kan Stichting Voortgezet Onderwijs Parkstad Limburg uit de inschrijvingsgegevens van de laatste jaren zien hoeveel Kerkraadse scholieren er op de verschillende voortgezet onderwijsinstellingen in Parkstad aanwezig waren en welke schoollaag zij volgen. Deze toch niet al te moeilijke opgave moet in ieder geval een waanzinnige transparantie kunnen geven op de hamvraag: is een volledig aanbod van voortgezet onderwijs in Kerkrade levensvatbaar? Zo ja, dan is de onomstotelijke vervolgvraag: hoe richten we dan het voortgezet onderwijs in Kerkrade in, opdat het ook blijft leven?

Er zijn kleinere gemeentes in Limburg die ook een volledig aanbod aan voortgezet onderwijs hebben. Tevens zijn er in bepaalde gemeentes zelfs uitbreidingen van de onderwijslagen aan de orde ondanks de demografische ontwikkelingen.

Laten we dan nu ook de emotie eens combineren met de ratio en voor volledigheid zorgen in deze kwestie. Ik ben niet zozeer tegen fusies van schoolgemeenschappen, maar men dient wel alle aspecten in ogenschouw te nemen. En dat dient ook zeker aan de aanbodzijde te gebeuren. Hoe meer aanbod er is, des te groter wordt de vraag. Tenminste, daar wordt onze huidige hyperconsumptie toch ook door aangedreven.

UIteraard hoop ook ik dat uiteindelijk in ieder geval een gymnasiumopleiding resteert op de mooie abdij Rolduc, zoals dat al decennia lang het geval is. Dat er wellicht ook samenwerking en een fusie kan komen met een voortgezet onderwijsinstelling van buiten Kerkrade hoeft niet direct slecht te zijn zolang niet weer bij iedere fusie aanbod van locaties en onderwijslagen verloren gaan. Anders zouden we dit hele proces ook tot een ultiem horrorscenario kunnen versnellen: gewoonweg een voortgezet onderwijsinstelling voor geheel Parkstad met een locatie voor alle lagen en waarom zou die niet beter passen dan op de onderwijsboulevard in Heerlen. Wellicht zouden er dan ook nog schooluniforms geintroduceerd kunnen worden om de schoolgaande jeugd nog meer ervan te doordringen dat er niets meer te kiezen valt; zelfs je outfit niet.

Om dit bericht te gaan afronden zal ik de kwestie met veel belangstelling blijven volgen en indien opnieuw een bericht erover plaatsen. Ik wens alle betrokkenen heel veel wijsheid toe en ik hoop dat men wellicht ook nog andere interessante aspecten uit dit bericht kan opnemen in de reeds gaande discussie.