Infrastructurele toekomst Kerkrade

Mes amis,

In dit bericht wil ik graag kort een aantal zaken uiteenzetten op het gebied van infrastructuur in Kerkrade ie voor de toekomst staan gepland. En jawel hoor, daar hoort ook de beruchte en in Kerkrade gelukkig niet gewilde Buitenring Parkstad Limburg bij. Ook deze mening is geheel op persoonlijke titel en draagt geen voorafgaande goedkeuring van GroenLinks in enig opzicht.

In Maastricht (lees: Gedeputeerde Staten) blijft men nogal stug in de opvatting over de noodzakelijkheid voor de metropolische rondweg die ook deels Kerkrade moet veranderen in een makkelijk bereikbare en in de toekomst met name groene 'suburb' van Parkstad. Hoewel nut en noodzaak alweer lang achterhaald zijn en ook gelukkig de adviserende MER-commissie grote lacunes in de MER-studie heeft aangetroffen is men binnen de Kerkraadse politiek heel helder: geen asfalt zoals in het voorkeurstracé.

Het is momenteel enigszins akelig stil omtrent het dossier. Stilte voor de storm?

In de gehele infrastructurele plannen binnen de toekomstvisie van Parkstad Limburg zijn er voor Kerkrade nog andere ingrijpende maatregelen gepland. Inwoners van met name Eygelshoven en Haanrade kunnen straks hun hart vasthouden met betrekking tot de voorgenomen ontwikkeling van het spoortracé Heerlen-Landgraaf-Herzogenrath. Het nu nog relatief rustige enkelspoorstracé zal naar alle waarschijnlijkheid verdubbeld en geëlektrificeerd worden. Vooral zou deze nieuwe ontwikkeling het mogelijk moeten maken dat de ICE Aachen Hbf-Köln Hbf via Heerlen naar Eindhoven Centraal doorrijdt.

Ten slotte wacht Kerkrade een nog eerdere ontwikkeling, namelijk het doortrekken van de spoorlijn Heerlen-Landgraaf-Kerkrade via Avantis naar Aachen. De farce Avantis - dat nog altijd grotendeels leeg ligt - moet op deze wijze een impuls krijgen. Kan de gemeente Heerlen toch wellicht weer wat van die dure grond kwijt. Positief natuurlijk dat na decennia er weer een directe spoorlijn komt vanuit Kerkrade-Centrum richting Aachen. Het was al vreemd dat vanaf Kerkraadse bodem helemaal niet op de trein gestapt kon worden richting Aachen. Het station Eygelshoven-Markt heeft daar voor kort reeds verandering in gebracht.

Als progressief links persoon ben ik uiteraard een voorstander van het doorontwikkelen van openbaar vervoer. De ontwikkelingen op beide spoorlijnen over Kerkraadse bodem zijn toe te juichen, maar er dient wel zeer zorgvuldig gehandeld te worden.

Gezien juist de demografische ontwikkeling moeten we in Kerkrade niet teveel van die gigantsiche infrastructurele projecten tegelijk ontwikkeld willen hebben. De toekomst is immers nog lang niet helemaal duidelijk.

Juist in plaats van de Buitenring Parkstad Limburg zou men beter naar de alternatieve wijze van vervoer via het spoor kunnen kijken en de plannen verder versneld uitwerken. In de nut en noodzaak van de buitenring wordt dit aspect niet fatsoenlijk meegenomen. Het spoor blijkt zo een eeuwige tweede keus achter het asfalt te blijven.

Op de tracékeuze en de voor- en nadelen van de Buitenring Parkstad Limburg wens ik in dit artikel niet meer stil te staan, want die zijn voor iedereen - behalve enige heethoofden in Maastricht - al schrikbarend duidelijk geworden.

Wel geef ik kort reeds enige visies op de potentiële spoorontwikkelingen. Allereerst de meest ingrijpende wijziging, namelijk het spoor naar Herzogenrath. Het huidige aanwezige spoor loopt reeds direct langs bebouwing in Eygelshoven en Haanrade en door het natuurgebied Wormdal. Een verdubbeling van de lijn en elektrificatie zal naar alle waarschijnlijkheid grote gevolgen hebben voor de directe omgeving. Het zou zelfs kunnen leiden tot onteigening en sloop van woningen die vanwege veiligheidsoogpunt te dichtbij het spoor zouden komen te liggen. Uiteraard wordt de ontwikkeling gefundeerd door het doortrekken van de ICE-verbinding. Echter, waarom zou er op een modern dubbelspoorstraject niet ook vrachtvervoer kunnen komen? Daar schuilt een nieuw gevaar. De verbinding Heerlen-Aachen leidt niet direct naar het Ruhrgebied, zoals Venlo, maar toch kan het tot de mogelijkheden gaan behoren om bijvoorbeeld goederen richting juist Frankfurt en verder naar het zuiden van Duitsland te vervoer. En voor goederenvervoer op het spoor gelden veelal strengere voorschriften dan voor personenvervoer. Ook betekent een intensivering van het spoorvervoer meer geluidshinder; iets was logisch is. En de vraag is hoe snel die ICE straks door de achtertuin raast. Het traject is momenteel geen succes om heel snel overheen te kunnen en een pure verdubbeling zal hier weinig aan veranderen. Dit zou uiteraard betekenen dat een eventuele ICE-verbinding niet veel sneller kan rijden tot aan Herzogenrath als de huidige spoorgebruikers.

Een positief punt is de elektrificatie van het traject. Men zou dan ook zoveel mogelijk elektrische treinen over het traject moeten laten rijden. Zij stoten immers veel minder koolstofdioxide uit. Voorwaarde zou moeten zijn dan de benodigde elektriciteit uit zoveel mogelijk groene energie wordt gewonnen. Hoe makkelijk zou het alleen al niet zijn om alle te plaatsen spanningsbogen te voorzien van zonnecollectoren?

Het andere traject heeft op Kerkraadse bodem niet zo heel veel consequenties, tenzij ook dit in de plannen zou worden gewijzigd naar dubbelspoor. Ook zou men moeten nadenken om het spoor vanaf Kerkrade-Centrum en verder richting Avantis en Aachen ook te elektrificeren vanwege de eerder genoemde pluspunten. Voor de ontsluiting tussen Aachen en Kerkrade is deze ontwikkeling zeker aan te moedigen. Kerkrade aast zelf op meer toerisme de komende jaren en hoe fijn is het dan dat ook onze Duitse buren veel makkelijker per openbaar vervoer de toeristische voorzieningen kunnen bereiken. Een trein uit Heerlen en een trein uit Aachen komen in Kerkrade-Centrum aan en er staan pendelbussen klaar om de toeristen naar de juiste voorzieningen te brengen.

Over dit laatste tracé heb ik dan ook momenteel weinig toe te voegen. Het blijft jammer dat de doorontwikkeling van Avantis en de universiteitscampus in Aachen worden gebruikt om nu pas deze vooruitstrevingen te doen. Had wat mij betreft al veel eerder gemogen.

Concluderend is er weinig aandacht momenteel voor de ontwikkeling van het spoor en blijven de ogen gefocust op enige besluitvorming in het hoofdpijndossier Buitenring Parkstad Limburg. De door GroenLinks Kerkrade al sinds jaren gepredikte 0+-variant, die inhoudt om gewoonweg de bestaande verkeersknelpunten op te lossen, heeft ook mijn voorkeur als het om de asfaltontwikkeling gaat. Er zijn alternatieven die men in de toekomstvisie niet als alternatief, maar als aanvulling ziet. Zoals gezegd lijkt me dat teveel van het goede.

Uiteraard zal ook de ontwikkeling aan het spoor de nodige discussie opleveren, maar laten we dan wel juist met zijn allen vanaf het begin hierover discussiëren en meedenken.

Ik zal de ontwikkelingen met spanning afwachten en naar alle waarschijnlijkheid in een vervolgbericht hierop terugkomen.

Mijn visie op voortgezet onderwijs Kerkrade

Beste mensen,

Nu er binnen en ook buiten Kerkrade hardop al vele mensen hebben gesproken over de voorgenomen fusie van het Landgraafse Eijkhagencollege en College Rolduc Kerkrade - die is gelanceerd door de Stichting Voortgezet Onderwijs Parkstad Limburg - wens ook ik hier mijn mening over zowel de ontwikkeling als ook verschillende reacties te geven. Dit vooral omdat ook ik het gymnasium op Rolduc heb gevolgd en afgerond en reeds in mijn tijd de nodige bedenkingen waren over de ontwikkeling van het voortgezet onderwijs in Kerkrade. Deze mening is op persoonlijke titel en draagt dus ook geen goedkeuring of ondersteuning van GroenLinks.

Ten eerste is de afbreuk van het Kerkraadse voortgezet onderwijs niet iets nieuws door de vooraangekondigde fusie. Sedert mijn eigen kinder- en middelbare schooltijd hebben zich in Kerkrade opeenvolgende fusies en samenvoegingen voltrokken die hebben geresulteerd in nog één Kerkraadse instelling voor voortgezet onderwijs, namelijk College Rolduc Kerkrade. Had Kerkrade vroeger liefst 3 VWO onderwijsinstellingen - te weten Sancta Maria College, Sint-Antonius Doctor College en Katholiek Gymnasium Rolduc - straks is er wellicht helemaal geen VWO bovenbouw meer in Kerkrade.

Demografische ontwikkelingen - met name bevolingskrimp en vergrijzing - worden aangekaart als de redenen tot de afbreuk van het voortgezet onderwijs in Kerkrade. Ik wens dit echter niet als enige en wellicht ook niet als belangrijkste redenen te zien.

Ik denk dat alles te maken heeft met vraag en aanbod. Als commercieel persoon ben ik van mening dat, met name door het wegnemen van verschillend aanbod, op den duur heeft geleid tot verdere afslanking van het Kerkraads voortgezet onderwijs. Al reeds door het wegnemen van de bovenbouw VWO in Kerkrade-West (door de fusie Sancta Maria College en College Rolduc) en vervolgens het verhuizen van het gehele VWO naar de locaties Richerstraat/Rolduc is het vooral aan die westelijke kant van Kerkrade steeds aantrekkelijker geworden om VWO-scholieren naar Heerlen te laten gaan.

Momenteel kennen we dus in Kerkrade nog slechts één instelling voor voortgezet onderwijs en zijn de verschillende onderwijslagen zelfs allemaal op een verschillende locatie neergezet. VMBO op de Campus, HAVO aan de Richerstraat en VWO op Rolduc. Een schande voor de integratie van verschillende lagen van de bevolking en ook weer een afbreuk van het aanbod ten opzichte van vroeger alwaar er voortgezet onderwijsinstellingen waren met diverse onderwijslagen op eenzelfde locatie. Iets wat met name de buurgemeentelijke voortgezet onderwijsinstellingen wel bieden. Grotius College, Bernardinuscolllege en zelfs fusiepartner Eijkhagencollege kennen meerlaags onderwijs op eenzelfde locatie.

In Kerkrade valt weinig te kiezen aan voortgezet onderwijs. Er is immers slechts één aanbieder - momenteel nog van alle onderwijslagen - en deze aanbieder heeft de onderwijslagen ook nog eens afgezonderd per locatie.

Bepaalde mensen maken zich er nu wel heel makkelijk vanaf om een ontwikkeling die al jaren gaande is zeer vlug en eenduidig af te schuiven op het huidige beslissende bestuur. Was voorheen niet het bestuur van Onderwijsstichting Bernardinus (OSB) al verantwoordelijk voor een deel van de ontwikkelingen die geleid hebben tot de steeds verdere afbreuk van het voortgezet onderwijs in Kerkrade? En waarom hebben burgers en andere belangenorganisaties niet in een veel eerder stadium - wellicht al menig jaar geleden - zulk een groots tegenoffensief gehouden? Het enige offensief dat ik me kan herinneren is inderdaad bij de fusie van Sancta Maria College met College Rolduc aangezien toen de echte consequenties voor het aanbod duidelijk werd: minder locaties met minder onderwijslagen.

Mijn opinie om het tij te keren is als volgt: de gemeente Kerkrade kan vanuit de registers en de verschillende demografische ramingen nagaan hoeveel schoolgaande jeugd er in totaliteit overblijft de komende jaren. Verder kan Stichting Voortgezet Onderwijs Parkstad Limburg uit de inschrijvingsgegevens van de laatste jaren zien hoeveel Kerkraadse scholieren er op de verschillende voortgezet onderwijsinstellingen in Parkstad aanwezig waren en welke schoollaag zij volgen. Deze toch niet al te moeilijke opgave moet in ieder geval een waanzinnige transparantie kunnen geven op de hamvraag: is een volledig aanbod van voortgezet onderwijs in Kerkrade levensvatbaar? Zo ja, dan is de onomstotelijke vervolgvraag: hoe richten we dan het voortgezet onderwijs in Kerkrade in, opdat het ook blijft leven?

Er zijn kleinere gemeentes in Limburg die ook een volledig aanbod aan voortgezet onderwijs hebben. Tevens zijn er in bepaalde gemeentes zelfs uitbreidingen van de onderwijslagen aan de orde ondanks de demografische ontwikkelingen.

Laten we dan nu ook de emotie eens combineren met de ratio en voor volledigheid zorgen in deze kwestie. Ik ben niet zozeer tegen fusies van schoolgemeenschappen, maar men dient wel alle aspecten in ogenschouw te nemen. En dat dient ook zeker aan de aanbodzijde te gebeuren. Hoe meer aanbod er is, des te groter wordt de vraag. Tenminste, daar wordt onze huidige hyperconsumptie toch ook door aangedreven.

UIteraard hoop ook ik dat uiteindelijk in ieder geval een gymnasiumopleiding resteert op de mooie abdij Rolduc, zoals dat al decennia lang het geval is. Dat er wellicht ook samenwerking en een fusie kan komen met een voortgezet onderwijsinstelling van buiten Kerkrade hoeft niet direct slecht te zijn zolang niet weer bij iedere fusie aanbod van locaties en onderwijslagen verloren gaan. Anders zouden we dit hele proces ook tot een ultiem horrorscenario kunnen versnellen: gewoonweg een voortgezet onderwijsinstelling voor geheel Parkstad met een locatie voor alle lagen en waarom zou die niet beter passen dan op de onderwijsboulevard in Heerlen. Wellicht zouden er dan ook nog schooluniforms geintroduceerd kunnen worden om de schoolgaande jeugd nog meer ervan te doordringen dat er niets meer te kiezen valt; zelfs je outfit niet.

Om dit bericht te gaan afronden zal ik de kwestie met veel belangstelling blijven volgen en indien opnieuw een bericht erover plaatsen. Ik wens alle betrokkenen heel veel wijsheid toe en ik hoop dat men wellicht ook nog andere interessante aspecten uit dit bericht kan opnemen in de reeds gaande discussie.